szukaj
Pytania do naszego radcy prawnego (pyt.3)
Jestem zatrudniona na umow─Ö na czas nieokre┼Ťlony. 10 maja urodzi┼éam synka, po wykorzystaniu urlopu macierzy┼äskiego i wypoczynkowego oko┼éo po┼éowy listopada mia┼éam wr├│ci─ç, ale m├│j prze┼éo┼╝ony poprosi┼é mnie ┼╝ebym posz┼éa na urlop wychowawczy do ko┼äca roku. Argumentowa┼é to tym, ┼╝e jest koniec roku, firma nie ma zlece┼ä i nie b─Ödzie pracy. Zgodzi┼éam si─Ö, bo miesi─ůc nie robi┼é mi r├│┼╝nicy i chcia┼éam jeszcze poby─ç z synkiem.
Dzisiaj zadzwoni┼éam do prze┼éo┼╝onego z propozycj─ů spotkania celem ustalenia szczeg├│┼é├│w mojego powrotu do pracy. Uda┼é zaskoczonego, ┼╝e chc─Ö wr├│ci─ç. A p├│┼║nij oznajmi┼é, ┼╝e maj─ů dla mnie now─ů propozycj─Ö... mam i┼Ť─ç na kolejne 3 miesi─ůce wychowawczego. Doda┼é, ┼╝e prezes i tak chcia┼é to rozwi─ůza─ç inaczej (wywnioskowa┼éam, ┼╝e chcia┼é mnie zwolni─ç), ale w ko┼äcu zdecydowa┼é, ┼╝e chce mnie widzie─ç od 1 kwietnia. Mam na to jego s┼éowo. Zasugerowa┼é, ┼╝e musz─Ö przyj─ů─ç ich propozycj─Ö, bo w przeciwnym wypadku mog─ů to rozwi─ůza─ç inaczej tzn. np zmniejszy─ç mi etat itd.
Nie wiem co mam w tej sytuacji robi─ç, kolejne 3 miesi─ůce bez dochod├│w b─Öd─ů dla naszej rodziny zab├│jcze, ju┼╝ jest ci─Ö┼╝ko. Z drugiej strony boj─Ö si─Ö postawi─ç, bo m├│j prezes to cz┼éowiek bezwzgl─Ödny i m┼Ťciwy. Firma liczy 5 os├│b, wi─Öc ja nie jestem wygodnym pracownikiem.Czy je┼Ťli mnie zwolni─ů nale┼╝y mi si─Ö jaka┼Ť odprawa? Co mi si─Ö w og├│le nale┼╝y?
Dodam, ┼╝e by┼éam idealnym pracownikiem zawsze chwalonym i docenianym. Kiedy zasz┼éam w ci─ů┼╝e prezes by┼é bardzo wyrozumia┼éy. Poprosi┼é ┼╝ebym posz┼éa na zwolnienie, ┼╝eby nie nara┼╝a─ç go na ewentualne koszty kiedy mia┼éabym chodzi─ç na zwolnienia z przerwami. Oczywi┼Ťcie zgodzi┼éam si─Ö... zawsze zgadza┼éam si─Ö na wszystko.
Co mam teraz robi─ç?


Skorzystanie z urlopu jest uprawnieniem, nie obowi─ůzkiem pracownika, i to do pracownika nale┼╝y wyb├│r czy i kiedy z uprawnienia tego zechce skorzysta─ç. Ale to rzecz oczywista, z kt├│rej z pewno┼Ťci─ů nie tylko Pani, ale i pracodawca zdaje sobie spraw─Ö. Wchodzenie w sp├│r, jakikolwiek, a z pracodawc─ů w szczeg├│lno┼Ťci, zawsze jest pora┼╝k─ů - w tym sensie, ┼╝e najcz─Ö┼Ťciej oznacza koniec istniej─ůcego stosunku prawnego, w przypadku pracownika stosunku pracy. Nale┼╝a┼éoby si─Ö wi─Öc zastanowi─ç nad "pokojowym" za┼éatwieniem sprawy.
Je┼Ťli chodzi o Pani pytanie dotycz─ůce odprawy - niestety, je┼╝eli odprawy nie przewiduj─ů wewn─Ötrzne regulacji u Pani pracodawcy - uk┼éad zbiorowy itp. - odprawa nie przys┼éuguje. Instytucj─Ö odprawy reguluje ustawa o zwolnieniach grupowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz 844 z p├│┼║n. zm.). Warunkami uzyskania prawa do odprawy jest bycie pracownikiem takiego pracodawcy, kt├│ry zatrudnia co najmniej 20 pracownik├│w oraz utrata zatrudnienia z przyczyn le┼╝─ůcych po stronie pracodawcy - upad┼éo┼Ť─ç, redukcja etat├│w itd. Zatrudnieniem w rozumieniu tej ustawy jest umowa o prac─Ö - zatem pracownicy zatrudnieni na podstawie um├│w cywilnoprawnych nie licz─ů si─Ö do tych 20. W jednym przypadku mo┼╝na liczy─ç nie na odpraw─Ö wprawdzie, ale na odszkodowanie - m├│wi o tym artyku┼é 361 Kodeksu pracy: gdy wypowiedzenie umowy o prac─Ö nast─Öpuje z przyczyn niedotycz─ůcych pracownik├│w pracodawca mo┼╝e skr├│ci─ç okres wypowiedzenia maksymalnie do 1 miesi─ůca i w├│wczas za pozosta┼éy okres wypowiedzenia, kt├│ry normalnie by pracownikowi przys┼éugiwa┼é, nale┼╝y mu si─Ö odszkodowanie. Nie jest to jednak┼╝e odprawa sensu stricto.
Odnosz─ůc si─Ö do Pani sytuacji, ewentualne wypowiedzenie umowy o prac─Ö wi─ůza┼éo si─Ö b─Ödzie ze znalezieniem przyczyny uzasadniaj─ůcej - o kt├│r─ů w Pani przypadku b─Ödzie trudno, skoro jest Pani dobrym pracownikiem. Fakt d┼éugotrwa┼éej nieobecno┼Ťci w pracy spowodowanej macierzy┼ästwem nie mo┼╝e by─ç tak─ů przyczyn─ů, a ewentualne jego wskazanie mo┼╝e by─ç uznane za przejaw dyskryminacji w zatrudnieniu. W takiej sytuacji uprawnieniem Pani przys┼éuguj─ůcym jest wniesienie pow├│dztwa do s─ůdu pracy o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne; je┼╝eli w mi─Ödzyczasie umowa ju┼╝ wyga┼Ťnie - o przywr├│cenie do pracy na dotychczasowych warunkach albo o odszkodowanie (art. 44 i nast. Kodeksu pracy). Odszkodowanie przys┼éuguje w wysoko┼Ťci wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesi─Öcy, nie ni┼╝szej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 471). Odprawa przys┼éuguje tak┼╝e w sytuacji wypowiedzenia zmieniaj─ůcego - gdy pracodawca proponuje nowe, gorsze warunki pracy lub p┼éacy, a pracownik nie godzi si─Ö na nie i umowa ulega rozwi─ůzaniu z up┼éywem terminu wypowiedzenia.
Niestety, nie jest Pani obj─Öta ochron─ů ustawy o zwolnieniach grupowych, rozwi─ůza┼ä szuka─ç wi─Öc nale┼╝y w Kodeksie pracy. Zatem - je┼Ťli pracodawca wypowie umow─Ö, b─Ödzie mo┼╝na si─Ö od tego wypowiedzenia odwo┼éywa─ç przed s─ůdem pracy. Podobnie w sytuacji, gdy pracodawca wypowiedzeniem zmieniaj─ůcym np. obni┼╝y etat - trzeba jednak b─Ödzie wykaza─ç bezzasadno┼Ť─ç takiej zmiany, co nie b─Ödzie ┼éatwe. Przy wypowiedzeniu zmieniaj─ůcym istotne jest te┼╝ ustosunkowanie si─Ö przez Pani─ů na pi┼Ťmie do niego - je┼╝eli nie zgodzi si─Ö Pani na nowe warunki i b─Ödzie Pani chcia┼éa utrzyma─ç stare, nale┼╝y b─Ödzie takie o┼Ťwiadczenie pracodawcy z┼éo┼╝y─ç, brak bowiem odpowiedzi na wypowiedzenie zmieniaj─ůce jest uznawany z milcz─ůce przyj─Öcie nowych warunk├│w pracy lub p┼éacy. Pozwol─Ö sobie przytoczy─ç tu fragment komentarza do Kodeksu pracy Ludwika Florka:
"Wypowiedzenie z┼éo┼╝one bez uzasadnionych powod├│w lub bez konsultacji ze zwi─ůzkiem zawodowym (gdy przedmiotem wypowiedzenia by┼éy warunki wynikaj─ůce z umowy zawartej na czas nieokre┼Ťlony) b─ůd┼║ z naruszeniem przepis├│w ograniczaj─ůcych dopuszczalno┼Ť─ç wypowiedzenia wywo┼éuje r├│┼╝ne skutki prawne w zale┼╝no┼Ťci od tego, jak do tej czynno┼Ťci prawnej ustosunkuje si─Ö sam pracownik". Zatem, zak┼éadaj─ůc ┼╝e pracodawca obni┼╝y Pani etat i b─Ödzie to bezzasadne, umotywowane jedynie, jak Pani pisze, jego m┼Ťciwym charakterem, mo┼╝liwe s─ů 4 wyj┼Ťcia:
a) odm├│wi Pani przyj─Öcia zaproponowanych warunk├│w i dopu┼Ťci do rozwi─ůzania umowy o prac─Ö z up┼éywem okresu wypowiedzenia dokonanego nieprawid┼éowo z omawianych przyczyn (nie odwo┼éuj─ůc si─Ö od wypowiedzenia);
b) odm├│wi┼é Pani przyj─Öcia zaproponowanych warunk├│w i odwo┼éa si─Ö od wypowiedzenia, ┼╝─ůdaj─ůc uznania jego bezskuteczno┼Ťci lub przywr├│cenia do pracy; w takim przypadku orzeczenie uwzgl─Ödniaj─ůce odwo┼éanie czyni wadliwe wypowiedzenie warunk├│w pracy lub p┼éacy bezskutecznym i w konsekwencji stosunek pracy trwa nadal na niezmienionych warunkach b─ůd┼║ te┼╝ nast─Öpuje przywr├│cenie do pracy na tych warunkach;
c) nie odmówi Pani przyjęcia zaproponowanych warunków, a zarazem odwoła się od wypowiedzenia. Stosunek pracy po upływie okresu wypowiedzenia trwa nadal na zmienionych warunkach, a Pani może domagać się przywrócenia poprzednich warunków pracy;
d) odm├│wi Pani przyj─Öcia zaproponowanych warunk├│w, domagaj─ůc si─Ö zarazem odszkodowania z tytu┼éu rozwi─ůzania stosunku pracy, do kt├│rego dochodzi na skutek niezgodnego z prawem wypowiedzenia zmieniaj─ůcego.
Na koniec 2 orzeczenia S─ůdu Najwy┼╝szego: "pracownikowi, kt├│ry nie z┼éo┼╝y┼é o┼Ťwiadczenia o odmowie przyj─Öcia zaproponowanych mu w wypowiedzeniu warunk├│w pracy lub p┼éacy i kt├│rego stosunek pracy nie uleg┼é rozwi─ůzaniu, lecz zosta┼é jedynie przekszta┼écony, przys┼éuguje odszkodowanie na zasadach okre┼Ťlonych w art. 45 i 471 w zw. z art. 42 ┬ž 1 k.p." (uchwa┼éa z dnia 9 listopada 1990 r., III PZP 19/90, OSNCP 1991, nr 5-6, poz. 62). Je┼╝eli jednak "pracownik nie wni├│s┼é pow├│dztwa o uznanie wypowiedzenia warunk├│w pracy i p┼éacy za bezskuteczne (o przywr├│cenie do pracy na poprzednich warunkach) nie mo┼╝e on powo┼éywa─ç si─Ö na niezgodno┼Ť─ç wypowiedzenia z prawem lub jego niezasadno┼Ť─ç i na tej podstawie ┼╝─ůda─ç wynagrodzenia wynikaj─ůcego z warunk├│w umowy o prac─Ö sprzed ich zmiany (wyrok SN z dnia 24 listopada 2004 r., I PK 17/04, OSNP 2005, nr 19, poz. 299).
Ufff. Wiem, ┼╝e j─Özyk prawniczy to be┼ékot. Reasumuj─ůc, je┼Ťli wypowiedzenie zmieniaj─ůce b─Ödzie niezasadne - konieczne b─Ödzie zwr├│cenie si─Ö z tym do s─ůdu, a co do o┼Ťwiadczenia o odmowie - ty bym si─Ö zastanowi┼é; odmowa - punkt b) - oznacza─ç b─Ödzie rozwi─ůzanie stosunku pracy i ewentualn─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç powrotu do pracy na mocy orzeczenia s─ůdu. W sytuacji z punktu c) natomiast chwilowo pogarsza si─Ö Pani sytuacja, jednak┼╝e nie traci Pani pracy nawet na moment i ma Pani perspektyw─Ö odzyskania starych, lepszych warunk├│w dzi─Öki decyzji s─ůdu.
Na koniec jeszcze jedna wskaz├│wka: jest mo┼╝liwo┼Ť─ç, aby czasowo - dok┼éadnie na rok - zabezpieczy─ç si─Ö przed zwolnieniem po powrocie z urlopu wychowawczego. Wymaga─ç to b─Ödzie jednak dobrowolnego obni┼╝enia wymiaru czasu pracy i mo┼╝liwe b─Ödzie tylko wtedy, gdy nie wykorzysta Pani wcze┼Ťniej ca┼éego przys┼éuguj─ůcego Pani urlopu wychowawczego. "Art. 1868 Kodeksu pracy: Pracodawca nie mo┼╝e wypowiedzie─ç ani rozwi─ůza─ç umowy o prac─Ö w okresie od dnia z┼éo┼╝enia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obni┼╝enie wymiaru czasu pracy do dnia powrotu do nieobni┼╝onego wymiaru czasu pracy, nie d┼éu┼╝ej jednak ni┼╝ przez ┼é─ůczny okres 12 miesi─Öcy. Rozwi─ůzanie przez pracodawc─Ö umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie og┼éoszenia upad┼éo┼Ťci lub likwidacji pracodawcy, a tak┼╝e gdy zachodz─ů przyczyny uzasadniaj─ůce rozwi─ůzanie umowy o prac─Ö bez wypowiedzenia z winy pracownika." Tutaj dobrowolnie pogorszy Pani swoj─ů sytuacj─Ö, z drugiej strony jednak b─Ödzie Pani mia┼éa gwarancj─Ö pracy jeszcze co najmniej przez rok. Nie jest to rewelacyjne rozwi─ůzanie, ale je┼╝eli b─Ödzie Pani "pod ┼Ťcian─ů" - warte rozwa┼╝enia.
AK (dodane 2013-03-03)
´╗┐
odwied┼║ nas
fb
copyright © 2010-2014 zawodMAMA.pl, korzystanie z serwisu oznacza akceptacj─Ö regulaminu